Wat is de beste energieinfrastructuur en - markt?
De huidige gezonde energie-infrastructuur is van cruciaal belang voor burger en bedrijf. Maar er doemen spanningen op: de klimaatverandering, de afname van voorzieningszekerheid van energiegrondstoffen, de toenemende schommelingen in de prijzen van energiegrondstoffen, een verschuivend productenportfolio en wisselende geopolitieke verhoudingen.
Gaan we decentraal elektriciteit produceren? Is het zinvol om nutsvoorzieningen te privatiseren? Is een belasting op CO2-emissies of juist het huidige CO2-emissierechtensysteem effectiever om de CO2-uitstoot in te perken? Kunnen we ons wapenen tegen de onzekerheden in prijs en aanbod van energiedragers? Welke rol speelt publieke acceptatie? Denken we Nederlands, Europees of op een wereldschaal? Deze ontwikkelingen vragen om het maken van strategische afwegingen en een nieuwe energieinfrastructuur en energiemarkt.
In het ideale geval zijn de energiemarkt en -infrastructuur gemakkelijk aan te passen aan of ongevoelig voor de nauwelijks te voorspellen veranderingen in de toekomst. Flexibiliteit en robuustheid zijn de belangrijkste eigenschappen.
Wat doet de TU Delft?
Technisch gefundeerd beleidsonderzoek De faculteit Techniek, Bestuur en Management bestudeert met behulp van modellen, simulaties en gaming het dynamische 'gedrag' van infrastructuren op de lange termijn bij verschillende scenario's. Zowel de technische infrastructuren (kabels, pijpen, apparatuur) als de sociale en economische aspecten ervan (wet- en regelgeving, instituties, marktsystemen) zijn onderwerp van studie. Voorbeelden van onderzoek zijn:
CO2
Modellen die zijn opgesteld van de energiemarkt geven aan dat het opleggen van een CO2-taks aanmerkelijk goedkoper en effectiever is om CO2-uitstoot te verminderen dan het huidige emissiehandelssysteem. Lees verder over het onderzoek.
Elektriciteit
Verduurzaming van de energievoorziening, decentrale elektriciteitsopwekking, het splitsen van de elektriciteitsnetwerken en de elektriciteitsleveranciers, privatisering, Europese marktintegratie. De elektriciteitssector ondergaat fundamentele veranderingen. Huishoudens zijn bijvoorbeeld binnenkort stroomproducenten als zij zonnepanelen installeren en elektrische auto's kunnen mogelijk voor elektriciteitsopslag gebruikt worden. Voor veel van deze ontwikkelingen is het nodig om de netwerken intelligenter te maken door middel van 'smart metering'. Daarbij is het wel belangrijk dat de privacy van consumenten en de veiligheid en stabiliteit van de infrastructuur als geheel geborgd blijven. Hoe deze veranderingen plaatsvinden en hoe de overheid ze in goede banen leidt, is een belangrijke onderzoeksvraag. De overheid heeft vooral indirecte sturingsmogelijkheden om de vele partijen in de elektriciteitsmarkt, die ieder maar een klein deel ervan beheersen, te beïnvloeden. De TU Delft onderzoekt deze veranderingsprocessen op alle schaalniveau's, van huishoudens tot Europese markten, op de korte termijn (bijvoorbeeld de optimalisatie van elektriciteitsproductie bij huishoudens) en op de lange termijn (bijvoorbeeld het reduceren van CO2-emissies).
Synthesegas
Een veelbelovend ontwerp voor een nieuwe energie-infrastructuur is de Multi Fuel synthesegasinfrastructuur. Hierin produceren vergassers uit een te kiezen mix van de energiedragers kolen, olie, gas, biomassa en reststromen, de 'common energy carrier' synthesegas. Dit is een mengsel van koolmonoxide en waterstof. Synthesegas is om te zetten in elektriciteit, warmte, brandstoffen voor de vervoerssector en chemische bulkproducten. Bovendien is het mogelijk om 'precombustion' CO2 af te vangen. Hierbij wordt de koolstofdioxide voor de verbranding uit het synthesegas gehaald. Dat is efficiënter dan 'postcombustion' afvang van CO2 uit schoorstenen, dus na de verbranding. Met een synthesegasinfrastructuur kan een robuuste, duurzame en flexibele energie-infrastructuur voor Nederland worden neergezet die minder afhankelijk is van specifieke energiegrondstoffen en wisselende grondstofprijzen.Lees verder over het onderzoek.
Ethische aspecten van energie
Om succesvol te kunnen zijn, vereisen innovaties in energiesystemen naast afstemming met de energievraag, de instituties en het marktsysteem, ook de acceptatie van het publiek. Regionaal kunnen heel andere publieke waarden spelen dan op landelijk niveau. Een voorbeeld hiervan is de reactie van inwoners van Barendrecht op de plannen van de Nederlandse overheid om CO2 onder hun gemeente op te slaan. Maar ethische vragen zijn er ook op andere vlakken. Hoe borg je publieke waarden als voorzieningszekerheid, betaalbaarheid en duurzaamheid in een geprivatiseerde nutssector? Lees verder over het onderzoek.
Links en contact
- Persbericht en podcast 'Werkvloer lost lastige keuzes manager op' over de voormalige nutssector
- Persbericht over Europese energiemarkt
- Contact met het Delft Energy Initiative


