Hoe kun je CO2 veilig opslaan?

Er zal naar verwachting nog decennia gebruik gemaakt worden van fossiele brandstoffen. Om te voorkomen dat de kooldioxide die bij de verbranding ervan vrijkomt, in de atmosfeer terecht komt, kan het bij grote 'puntbronnen', zoals elektriciteitscentrales, worden afgevangen en opgeslagen, bijvoorbeeld in lege gasvelden.

CO₂ wordt dan in het aardoppervlak geïnjecteerd. Het CO₂ verspreidt zich via het poriënstelsel van het ondergrondse gesteente, dat van nature wordt afgedekt door een andere niet-poreuze laag. Deze laag zorgt ervoor dat het geïnjecteerde gas niet naar het aardoppervlak kan teruglekken. De meest geschikte opslagplaatsen voor CO₂ zijn lege gasvelden, diepgelegen zoutwater-houdende poreuze lagen ('saline aquifers') of diepgelegen steenkoollagen. In het laatste geval kan door CO₂-injectie vaak methaangas worden gewonnen, omdat kooldioxide en methaan in de koollaag van plaats verwisselen.

De opslag van CO₂ in de ondergrond wordt in de wereld nog maar op beperkte schaal toegepast, bijvoorbeeld in de buurt van het Sleipner-veld bij Noorwegen. CO₂-injectie ter bevordering van olie- en gaswinning gebeurt overigens al decennia, bijvoorbeeld in de VS en Turkije.

Om veiligheid te garanderen, moet er op grote schaal getest worden op een mogelijke interactie van CO₂ met gesteente, ook wel mineralisatie genoemd. Deze interactie kan oplossing van gesteenten en verstopping door remineralisatie veroorzaken. Het fenomeen is afhankelijk van het gesteente. Ook nodig is het ontwikkelingen van kosteneffectieve – seismische – methoden om een opslagreservoir continue te monitoren.

Wat doet de TU Delft?

Ondergrondse opslag in aquifers, steenkoollagen en lege gasreservoirs in Nederland

Modellen van steenkoollagen en poreuze gesteenten, met hun eigenschappen, zijn nodig om te voorspellen hoe snel de kooldioxide zich door deze formaties verspreidt. Met hogedrukapparatuur onder temperatuur en drukcondities wordt gesimuleerd wat er onder het oppervlak tot een diepte van twee kilometer gebeurt. Behalve de opslag in steenkolenbeddingen en injectie in uitgeputte gasvelden onderzoekt de TU Delft geofysische methoden om het gedrag van CO₂ te volgen.
Daarnaast ontwikkelt de TU Delft seismische meetmethoden die gebruikt kunnen worden om eventuele lekkage te meten en op te sporen. Zie ook Lees meer over het onderzoek. 

CATO

TU Delft is samen met de universiteiten van Utrecht, Twente, Amsterdam, ECN, TNO, Shell, E.on en andere partners verzameld in een kennisconsortium (CATO-1, CATO-2)  om CO₂ Afvang, Transport en Opslag voor Nederland geschikt te maken. De programma's worden door de Nederlandse overheid geïnitieerd.

Daarnaast:

CO₂ sequestratie naar gashydraten

• CO₂-omzetting naar brandstoffen
• CO₂-afvang
• CO₂-infrastructuur

Links en contact

• Lees het persbericht: "CO₂ opslaan zoals Moeder Natuur het doet"
• Contact met het Delft Energy Initiative voor meer informatie over het onderzoek naar CO₂-afvang en -opslag.