Life Science & Technology
- TU Delft en Life Science & Technology

Dossier Life Science & Technology

We zijn op weg van de chemische fabriek naar de ‘biofabriek.’ Wetenschappers ontdekken de laatste jaren namelijk steeds nieuwe biologische manieren om medicijnen en andere stoffen te produceren, of betere en slimmere biologische methodes om afvalwater te behandelen.
Het model dat de wetenschappers daarbij gebruiken is vaak de levende cel. Die is immers te vergelijken is met een hele efficiënte fabriek. De industrie gebruikt dan ook steeds vaker en meer verschillende eencellige micro-organismen (zoals bacteriën) om voedsel, medicijnen, materialen en andere complexe stoffen te produceren. Een belangrijke techniek is daarbij het genetisch modificeren van deze micro-organismen zodat de productie milieuvriendelijker, zuiniger en efficiënter plaatsvindt.

Het is slim om de natuur als uitgangspunt te nemen omdat eencellige organismen alle geheimen herbergen die nodig zijn om complexe chemische verbindingen af te breken of te produceren. Schimmelcellen zijn bijvoorbeeld te beschouwen als bijzondere ‘fabrieken’. De penicilline, een oud voorbeeld, die zij produceren, helpt mensen te genezen. Een andere slimme ‘celfabriek’ is bakkersgist. Dit micro-organisme kan worden gebruikt om brood te laten rijzen maar ook om een serie van interessante smaakstoffen te maken en ook alcohol, dat wellicht in de toekomst een belangrijke schone brandstof voor auto’s zal zijn. Men verwacht al met al dat in 2010 zo’n 10 % van de productie van de chemische industrie gebaseerd zal zijn op biotechnologie.

Behalve voor productiedoeleinden kunnen (gemodificeerde) micro-organismen ook worden ingezet als schoonmakers. Bacteriën worden nu al gebruikt om afvalwater te zuiveren. In 2002 werd in Rotterdam bijvoorbeeld de eerste zogenaamde Anammox-reactor op industriële schaal geopend. De werking van deze reactor is gebaseerd op de Anammox-bacterie. Deze verwijdert een groot deel van de stikstof uit het afvalwater van de stad. De operationele kosten bedragen in Rotterdam slechts tien procent van een conventionele reactor en het energieverbruik is aanzienlijk lager. Verder onttrekt de reactor het broeikasgas CO2 aan de atmosfeer, in plaats van het uit te stoten..